Tahkim Kararının İptali Davası Nedir

Tahkim, tarafların aralarındaki uyuşmazlığı mahkemeye gitmeden, kendi belirledikleri hakemler aracılığıyla çözdüğü alternatif bir uyuşmazlık çözüm yoludur. Ancak bazı durumlarda hakem heyetinin verdiği kararın hukuka aykırı olduğu veya yargılama kurallarına uyulmadığı iddiası gündeme gelebilir. Bu durumda tarafların başvurabileceği yol tahkim kararının iptali davasıdır.

Tahkim Nedir?

Tahkim, uyuşmazlıkların mahkemeler yerine hakemler tarafından çözümlendiği, bağımsız ve tarafsız bir özel yargılama yöntemidir. Tahkim sonucunda verilen karar, kural olarak kesindir ve mahkeme kararı gibi icra edilebilir. Ancak çok sınırlı ve özel nedenlerle bu kararın iptali için devlet yargısına başvuru hakkı tanınmıştır.

Tahkim Kararının İptali Davası Nedir?

Tahkim kararının iptali davası, hakem kurulunun verdiği bir kararın yasal çerçeveye aykırı şekilde verildiği, taraf haklarının ihlal edildiği ya da usul kurallarının çiğnendiği gerekçesiyle açılan ve tahkim kararının geçersiz sayılmasını amaçlayan bir dava türüdür.

Ancak unutulmamalıdır ki bu dava, tahkim kararının esası hakkında değil, sadece şekli ve usule ilişkin denetimi kapsar. Mahkeme, uyuşmazlığın kendisine değil, hakem yargılamasının doğru yürütülüp yürütülmediğine bakar.

Hangi Durumlarda Tahkim Kararının İptali Talep Edilebilir?

Türk Hukuku’na göre (HMK m.439), tahkim kararının iptali ancak aşağıdaki hallerde mümkündür:

• Tahkim anlaşmasının geçersiz olması,
• Taraflardan birinin ehliyetsiz olması,
• Hakemlerin yetkisiz olması veya yetkiyi aşması,
• Hakem seçiminin usule aykırı yapılması,
• Taraflara usulüne uygun tebligat yapılmaması,
• Hakemlerin bağımsız ve tarafsız olmaması,
• Kararın kamu düzenine açıkça aykırı olması.

Bu nedenler sınırlı sayıdadır. Hakem kararına sadece “beğenilmediği” için veya “haksız bulunduğu” gerekçesiyle iptal davası açılamaz.

Dava Açma Süresi

Tahkim kararının iptali davası, kararın taraflara tebliğinden itibaren 1 ay içinde açılmalıdır. Bu süre hak düşürücü niteliktedir. Sürenin kaçırılması durumunda karar kesinleşir ve icra edilebilir hale gelir.

Görevli ve Yetkili Mahkeme

• Görevli Mahkeme: Bölge Adliye İlgili Hukuk Dairesi
• Yetkili Mahkeme: Kararın verildiği yer mahkemesi.

İspat Yükü Kimdedir?

İptal davasını açan taraf, hakem kararının hangi usule veya hukuk kuralına aykırı şekilde verildiğini açıkça ortaya koymak ve delilleriyle birlikte ispat etmek zorundadır. Delil olarak;

• Tahkim sözleşmesi,
• Hakem kararının tam metni,
• Tebligat evrakları,
• Hakemlerin atanma belgeleri,

ve varsa yargılamadaki usulsüzlüklere dair kayıtlar sunulmalıdır.

Dava Sonucunda Ne Olur?

Mahkeme, iptal nedenlerinin varlığını tespit ederse:

• Hakem kararının iptaline hükmeder ve karar geçersiz hale gelir.

Eğer iptal gerekçesi yoksa:

• Dava reddedilir ve hakem kararı kesinleşir.

İptal kararı verilirse, taraflar dilerse aynı uyuşmazlık hakkında yeniden tahkime veya genel yargıya başvurabilir.

Tahkim Kararının İptali ile Temyiz Aynı Şey mi?

Hayır. Tahkim kararının iptali, temyiz gibi bir üst inceleme değildir. Mahkeme, hakemlerin kararının doğru olup olmadığını değil, hukuka ve usule uygun yürütülüp yürütülmediğini denetler. Esasa dair değerlendirme yapmaz.

Neden Avukatla Takip Edilmelidir?

Tahkim kararının iptali davası, teknik bilgi, usule hâkimiyet ve süre yönetimi gerektiren bir süreçtir. Yanlış açılan dava, delil eksikliği ya da süre hatası, geri dönüşü olmayan hak kayıplarına yol açabilir. Bu nedenle:

• Sürelerin kaçırılmaması,
• Gerekçelerin doğru formüle edilmesi,
• Usul kurallarına eksiksiz uyulması,

için sürecin mutlaka bir avukat eşliğinde yürütülmesi önerilir.

Sonuç

Tahkim kararlarının kural olarak bağlayıcı olduğu sistemde, iptal davası istisnai ama önemli bir denetim yoludur. Usul hataları, taraf haklarının ihlali ya da kamu düzenine aykırılık gibi ağır gerekçelerle sınırlı olarak başvurulabilir. Doğru zamanda, doğru gerekçeyle ve uzman desteğiyle açılacak bir iptal davası, haksız bir tahkim kararının etkisiz hale getirilmesini sağlar.

Eğer aleyhinize verilmiş bir tahkim kararı varsa ve bu kararın hukuka aykırı olduğunu düşünüyorsanız, 1 aylık sürede dava açmak için bizimle iletişime geçebilirsiniz.